Στην τελευταία του περιοδεία ο άγιος Κοσμάς πέρασε και από το χωριό Κάτω Ζάλογκο Ιωαννίνων, όπου μίλησε με θέρμη και σύστησε την ίδρυση σχολείου.
Σε επιστολή του στους Ζαλογκίτες, που διέσωσε στα 1889 ο ιστορικός της εποχής Δ.Α. Παναγιωτίδης-Μέξης, γράφει: "Ευγενέστατοι αγαπητοί αδελφοί και τέκνα μου πνευματικά οι κατοικούντες την χώραν Ζάλογκον ασπαζόμενος σάς εύχομαι και παρακαλών τον άγιον Θεόν δια την ψυχικήν και σωματικήν σας υγείαν. Εγώ, αδελφοί μου, ως δούλος ανάξιος Χριστού του θεού ημών περιερχόμενος και διδάσκω, το κατά δύναμιν, τους χριστιανούς, ήλθα και εδώ εις την χώραν σας. Και βλέποντας ότι δεν έχετε σχολείον επαρακίνησα τους χριστιανούς και έδωσαν δια το σχολείον το κατά δύναμιν και προαίρεσιν, πρέπει δε και η ευγένιά σας να βοηθήτε πάντοτε το σχολείον σας, εξ ιδίων πόνων, ή από την χώραν κοινώς, ή και από βακούφια, δια να λάβητε και παρά Θεού τον μισθόν σας, και τιμή παρά των ανθρώπων, είμαι δε και εγώ χρεώστης να παρακαλώ τον κύριον να ευλογήση την χώραν σας, το
σχολείον και τα παιδιά σας και να αξιώση να ζήσητε εδώ καλά και θεάρεστα και να σας βάλλη και εις τον παράδεισον, να χαίρησθε και να ευφραίνησθε και να δοξάζητε την αγία Τριάδα. Ταύτα και υγιαίνετε εν Κυρίω. 1779, αψοθ΄ Ιανουάριος, Κοσμάς ιερομόναχος και ανάξιος ευχέτης σας". Η επιστολή αυτή μεταφέρθηκε από το Ζάλογκο στο διπλανό Βλαχώρι, όπου φυλάσσονταν με επιμέλεια από μια οικογένεια, αλλά σήμερα δεν σώζεται.
