Με την υπ΄ αριθμ. 94/2015 απόφαση της... η ολομέλεια της αρχής προστασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, έκρινε ότι δεν αντίκειται στο νόμο 2472/1997 για την προστασία των προσωπικών δεδομένων η δήλωση απαλλαγής του μαθητή ή των γονέων.Η Αρχή αναφέρει ότι η επίμαχη δήλωση είναι «σύμφωνη με τις διατάξεις του άρθρου 13 του Συντάγματος οι οποίες κατοχυρώνουν την ελευθερία της θρησκευτικής συνείδησης και τη θρησκευτική ελευθερία, ως συνταγματική αρχή και ως ατομικό δικαίωμα».
Το υπουργείο Παιδείας με την υπ΄ αριθμ. 12773/Δ2/23.1.2015 εγκύκλιο του καθορίζει τις προϋποθέσεις για την απαλλαγή των μαθητών από το μάθημα των Θρησκευτικών.
1) Η απαλλαγή χορηγείται με απλή υπεύθυνη δήλωση (του ν.1599/1986), η οποία μπορεί να κατατεθεί μόνο από 1/9 έως και 20/9κάθε σχολικού έτους.
2) Πρέπει να δηλωθεί στην υπεύθυνη δήλωση απαλλαγής ότι ο μαθητής «δεν είναι χριστιανός ορθόδοξος και εξ αυτού επικαλείται λόγους θρησκευτικής συνείδησης».
3) Η υπ. δήλωση πρέπει να υπογράφεται είτε από τον μαθητή, αν είναι ενήλικος, είτε και από τους δύο γονείς (μία δήλωση για τον καθένα) αν είναι ανήλικος. Καθώς η κάθε δήλωση του ν.1599/1986 είναι ατομική θα πρέπει να γίνεται μία δήλωση από τον κάθε γονέα.
4) Εφιστάται η προσοχή στους Διευθυντές των σχολικών μονάδων να ελέγχουν την τεκμηρίωση των προβαλλόμενων λόγων, υπονοώντας τυχόν ληξιαρχική πράξη που έχει δοθεί στο σχολείο και αναφέρει θρήσκευμα. Για αυτό, συνιστάται να επισυνάπτεται στη δήλωση ληξιαρχική πράξη που δεν αναφέρει θρήσκευμα, ενώ να απαιτηθεί σε νωρίτερο χρόνο η διαγραφή (ή τροποποίηση/μεταβολή) του θρησκεύματος από τα αρχεία του σχολείου, αν το παιδί έχει καταχωρηθεί ως χριστιανός ορθόδοξος.
6) Οι μαθητές που απαλλάσσονται από το μάθημα των Θρησκευτικών δεν έχουν δικαίωμα παραμονής στην τάξη τους κατά τη διάρκεια διεξαγωγής του μαθήματος των Θρησκευτικών και δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να περιφέρονται εντός ή εκτός του σχολείου ή να απουσιάζουν (αδικαιολόγητα), αλλά να απασχολούνται σύμφωνα με τα διαλαμβανόμενα στην παρούσα εγκύκλιο.
– Η προθεσμία υποβολής αιτήσεων είναι από 1/9 έως 20/9.
– Προκειμένου να χορηγηθεί η απαλλαγή βάσει της ισχύουσας εγκυκλίου, ζητείται να δηλωθεί ότι ο μαθητής δεν είναι χριστιανός ορθόδοξος.
– Βάσει του Νόμου 2472/97 είναι παράνομο να υποχρεώνεται ο πολίτης σε αποκάλυψη του θρησκεύματος, έστω και έμμεση ή αρνητική. Εάν θέλετε να διεκδικήσετε αυτό σας το δικαίωμα έχετε τις εξής δυνατότητες:
1. Για μαθητές/τριες που βαπτίστηκαν Χριστιανοί/ές Ορθόδοξοι και καταχωρίστηκε θρήσκευμα στο ληξιαρχείο μέσω της κατάθεσης σε αυτό του πρακτικού της βάπτισης και εφόσον κατά την αρχική εγγραφή τους στο σχολείο έχει κατατεθεί απόσπασμα ληξιαρχικής πράξης γέννησης που αναφέρει και το θρήσκευμα ή/και για μαθητές/ες που είναι απόφοιτοι/ες δημοτικού ή γυμνασίου και έχουν λάβει απολυτήριο όπου αναγράφεται το θρήσκευμα, υπάρχουν οι εξής επιλογές:
1.1. Υποβάλλετε αρχικά την αίτηση απαλλαγής χωρίς να αναφέρετε τίποτε για τις θρησκευτικές σας πεποιθήσεις, παρά μόνο επικαλούμενοι λόγους θρησκευτικής συνείδησης και ζητώντας σε περίπτωση άρνησης να σας εξηγηθεί ο λόγος της άρνησης. Ζητάτε να πρωτοκολληθεί η αίτηση στο σχολείο και κρατάτε αντίγραφο με τον αριθμό πρωτοκόλλου.
Κείμενο υπεύθυνης δήλωσης:
«Βάσει της Εγκυκλίου 12773/Δ2/23-01-2015 της ΓΕΝΙΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ με τίτλο «Ρυθμίσεις μαθητικών θεμάτων», επιθυμώ να απαλλαγεί ο γιος μου/η κόρη μου …………………………………………………….……………………………………………, μαθητής/ήτρια της ……… τάξης, από το μάθημα των θρησκευτικών, επικαλούμενος/η λόγους θρησκευτικής συνείδησης, σύμφωνα με την υπ’ αριθμ. 4/2015 (Γ/ΕΞ/1279-1/06-08-2015)γνωμοδότηση της ολομέλειας της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα»
Εάν δεν σας χορηγηθεί απαλλαγή με το αιτιολογικό ότι δεν δηλώσατε ότι ο/η μαθητής/τρια δεν είναι χριστιανός/ή ορθόδοξος/η, υποβάλλετε προσφυγή στην Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, επισυνάπτοντας το έγγραφο με το οποίο το σχολείο σάς ζητά να αποκαλύψετε τις θρησκευτικές σας πεποιθήσεις. Κοινοποιείτε την προσφυγή στην αρμόδια Δ/νση του Υπουργείου Παιδείας (Πρωτοβάθμιας για δημοτικό σχολείο, Δευτεροβάθμιας για γυμνάσιο-λύκειο).
Εάν δεν κάνετε άλλη ενέργεια, ο/η μαθητής/τρια θα πρέπει να παρακολουθεί το μάθημα των θρησκευτικών.
Για όσους το επιθυμούν και εφόσον αυτό συνάδει με τις πεποιθήσεις τους, υπάρχει η δυνατότητα να απευθυνθούν στο ληξιαρχείο και να διαγράψουν το θρήσκευμα του παιδιού τους, υποβάλλοντας υπεύθυνη δήλωση ως έχοντες τη γονική μέριμνα (Υπουργείο Εσωτερικών 13717/2015 Περί μεταβολής θρησκεύματος ανηλίκου σε ληξιαρχική πράξη γέννησης).
2. Για μαθητές/τριες για τους οποίους/ες δεν δηλώθηκε βάφτιση στο ληξιαρχείο ή ανήκουν σε άλλο θρήσκευμα ή δόγμα ή οι γονείς διέγραψαν εγκαίρως το θρήσκευμά τους με τη διαδικασία που περιγράψαμε πιο πάνω, οι γονείς μπορούν να υποβάλλουν στο σχολείο απλή υπεύθυνη δήλωση, έχοντας μαζί τους και απόσπασμα ληξιαρχικής πράξης, για την περίπτωση που τους ζητηθεί.
Κείμενο υπεύθυνης δήλωσης:
«Βάσει της Εγκυκλίου 12773/Δ2/23-01-2015 της ΓΕΝΙΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ με τίτλο «Ρυθμίσεις μαθητικών θεμάτων», επιθυμώ να απαλλαγεί ο γιος μου/η κόρη μου ………………………………………………………………………, μαθητής/ήτρια της …. τάξης, από το μάθημα των θρησκευτικών, καθώς δεν είναι χριστιανός/ή ορθόδοξος/η και εξ αυτού επικαλούμαι λόγους θρησκευτικής συνείδησης.»
Λαμβάνουν αριθμό πρωτοκόλλου από το σχολείο για την αίτηση αυτή και αμέσως υποβάλλουν προσφυγή στην Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, επισυνάπτοντας την αίτηση. Κοινοποιούν την προσφυγή στην αρμόδια Δ’νση του Υπουργείου Παιδείας (Πρωτοβάθμιας για δημοτικό σχολείο, Δευτεροβάθμιας για γυμνάσιο-λύκειο).Ο/Η μαθητής/τρια λαμβάνει απαλλαγή από τα θρησκευτικά και παράλληλα συμβάλλετε στην προσπάθεια αλλαγής της παράνομης εγκυκλίου, χωρίς προσωπικό κόστος.
Κάθε προσφυγή/καταγγελία ή ερώτημα δημιουργούν νέα υπόθεση που χρεώνεται σε συγκεκριμένο εισηγητή της Αρχής.
Η Αρχή σας ενημερώνει με έγγραφο της για τον μοναδικό κωδικό της υπόθεσης σας (στον οποίο πρέπει να αναφέρεστε κάθε φορά που έρχεστε σε επικοινωνία μαζί μας), το μοναδικό σας PIN για χρήση του τηλεφωνικού κέντρου της Αρχής, καθώς και τον εισηγητή της υπόθεσης σας.
Η υπόθεση εξετάζεται από τον εισηγητή και αν κριθεί απαραίτητο συζητείται στο Συμβούλιο της Αρχής, οπότε και εκδίδεται σχετική Απόφαση. Η απάντηση ή Απόφαση της Αρχής αποστέλλεται σε κάθε περίπτωση στον καταγγέλοντα.
Καθόλη τη διάρκεια εξέτασης της υπόθεσης, μπορείτε να ενημερώνεστε για την εξέλιξη της υπόθεσης σας μέσω του τηλεφωνικού κέντρου της Αρχής με χρήση του PIN και του κωδικού υπόθεσης σας.
Η Αρχή μπορεί να επιβάλλει μόνο διοικητικές κυρώσεις στον καταγγελλόμενο, εφόσον κρίνει ότι αυτό απαιτείται. Μπορεί επίσης να παραπέμψει την υπόθεση στον αρμόδιο Εισαγγελέα.
Οι αποφάσεις της Αρχής προσβάλλονται στο Συμβούλιο της Επικρατείας.
Για επιδίκαση αποζημιώσεων, ο καταγγέλλων θα πρέπει να προσφύγει στα αρμόδια δικαστήρια.
Το μάθημα των Θρησκευτικών είναι υποχρεωτικό για όλους τους μαθητές (άρ.16, παρ.2 του Συντάγματος) και διδάσκεται στις σχολικές μονάδες Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, σύμφωνα με τα επίσημα υποχρεωτικά αναλυτικά και ωρολόγια προγράμματα, ακολουθεί τους γενικούς σκοπούς της εκπαίδευσης και απευθύνεται σε όλους τους μαθητές. Ωστόσο, παρέχεται η δυνατότητα σε μη Χριστιανούς Ορθόδοξους μαθητές, δηλαδή αλλόθρησκους ή ετερόδοξους ή άθρησκους, που επικαλούνται λόγους θρησκευτικής συνείδησης, να απαλλαγούν από την παρακολούθησή του.
Συνεπώς, η απαλλαγή από το μάθημα των Θρησκευτικών παρέχεται νόμιμα, αποκλειστικά και μόνο για την προάσπιση της ελευθερίας της θρησκευτικής συνείδησης, όπως προβλέπεται από το Σύνταγμα και περιγράφεται στους οικείους νόμους και στις αποφάσεις των διεθνών και ελληνικών δικαστηρίων.
Επειδή, έχουν παρατηρηθεί φαινόμενα κατάχρησης του δικαιώματος απαλλαγής από τα Θρησκευτικά για λόγους που δεν συνδέονται με την ελευθερία της θρησκευτικής συνείδησης, εφιστάται η προσοχή στους Διευθυντές των σχολικών μονάδων να ελέγχουν την τεκμηρίωση των προβαλλόμενων λόγων, επισημαίνοντας σε κάθε ενδιαφερόμενο τη σοβαρότητα των σχετικών Υπεύθυνων Δηλώσεων και κατόπιν να προβαίνουν στη χορήγηση νόμιμης απαλλαγής του μαθητή, πάντοτε εντός των προβλεπόμενων χρονικών ορίων.
Η προσυπογραφή της Υπεύθυνης Δήλωσης από τον διδάσκοντα είναι απαραίτητη, ώστε να ενημερώνεται για τους μαθητές που θα έχει στην τάξη του στις ώρες του μαθήματος των Θρησκευτικών.
Οι μαθητές που απαλλάσσονται από το μάθημα των Θρησκευτικών δεν έχουν δικαίωμα παραμονής στην τάξη τους κατά τη διάρκεια διεξαγωγής του μαθήματος των Θρησκευτικών και δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να περιφέρονται εντός ή εκτός του σχολείου ή να απουσιάζουν (αδικαιολόγητα).Η απαλλαγή από το μάθημα των Θρησκευτικών χορηγείται ύστερα από Υπεύθυνη Δήλωση του ν.1599/1986, του ίδιου του μαθητή (αν είναι ενήλικος) ή και των δύο γονέων του (αν είναι ανήλικος), στην οποία θα αναφέρεται ότι ο μαθητής δεν είναι Χριστιανός Ορθόδοξος και εξ αυτού επικαλείται λόγους θρησκευτικής συνείδησης, χωρίς να είναι υποχρεωτική η αναφορά του θρησκεύματος στο οποίο ανήκει, εκτός αν το επιθυμεί.
Μόνον στην περίπτωση που η γονική μέριμνα ασκείται από τον ένα γονέα, αρκεί η υπογραφή του ασκούντος τη γονική μέριμνα.
Εφόσον χορηγηθεί απαλλαγή από το μάθημα των Θρησκευτικών για τους ανωτέρω λόγους, στο πεδίο «ΘΡΗΣΚΕΥΜΑ» του Ατομικού Δελτίου μαθητή και του Απολυτήριου Τίτλου, δε θα συμπληρώνεται ένδειξη που να είναι αντίθετη με το περιεχόμενο της Υπεύθυνης Δήλωσης που υποβλήθηκε για τη χορήγηση της απαλλαγής, για το οποίο θα ενημερώνεται και ενυπόγραφα ο/οι υποβάλλων/οντες την Υπεύθυνη Δήλωση.Η παραπάνω Υπεύθυνη Δήλωση του ν.1599/1986, με βεβαιωμένο το γνήσιο της υπογραφής και των δύο γονέων του μαθητή, παραλαμβάνεται από το Διευθυντή του σχολείου εντός αποκλειστικής χρονικής προθεσμίας που διαρκεί από την 1η Σεπτεμβρίου έως και την 20η Σεπτεμβρίου κάθε έτους.
