Δεδομένης της επισφαλούς κατάστασης της ευρωπαϊκής οικονομίας, είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς ότι οι επενδύσεις των τραπεζών της περιοχής είναι μεταξύ των ...
ασφαλέστερων του κόσμου. Ωστόσο αυτό ακριβώς έχουν κάνει τις ρυθμιστικές αρχές και τους επενδυτές να πιστεύουν.
Η ασφάλεια των τραπεζών έχει έρθει στο προσκήνιο καθώς οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι -συμπεριλαμβανομένου του Γερμανού υπουργού Οικονομικών Wolfgang Schaeuble και του επικεφαλής χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Valdis Dombrovskis- δίνουν μάχη με τις παγκόσμιες ρυθμιστικές αρχές για την επάρκεια των κεφαλαίων, το "μαξιλάρι” για τη χρηματοδότηση της απορρόφησης ζημιών που αποτρέπει τις κακές επενδύσεις να μετατραπούν σε συστημικές καταστροφές.
Η διαμάχη αφορά, μεταξύ άλλων, τη στάθμιση κινδύνου, μία διαδικασία στην οποία οι μεγαλύτερες και πιο εξελιγμένες τράπεζες αξιολογούν την επικινδυνότητα των στοιχείων του ενεργητικού τους για να βρουν πόσα κεφάλαια χρειάζονται. Ένα δάνειο προς μια προβληματική εταιρεία μπορεί να απαιτεί αρκετά, τα κρατικά ομόλογα τίποτα. Χαμηλότερες κεφαλαιακές απαιτήσεις σημαίνουν περισσότερη μόχλευση, που στις καλές εποχές ενισχύει τα μεγέθη της κερδοφορίας, όπως η απόδοση ιδίων κεφαλαίων. Ως εκ τούτου, οι τράπεζες έχουν κίνητρο να κάνουν τα στοιχεία του ενεργητικού τους να φαίνονται όσο το δυνατόν ασφαλέστερα.
Οι τράπεζες της Ευρώπης έχουν διαπρέψει σε αυτή την προσπάθεια ελαχιστοποίησης. Κατά μέσο όρο για οχτώ από τα πιο συστημικά σημαντικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα της ευρωζώνης, το σταθμισμένο ως προς τον κίνδυνο ενεργητικό ανήλθε στα τέλη Ιουνίου σε μόλις 31% του συνολικού μη σταθμισμένου ενεργητικού -λες και περίπου 7 από κάθε 10 ευρώ σε επενδύσεις είναι απαλλαγμένα από τον κίνδυνο. Για τη γερμανική Deutsche Bank, που βρίσκεται μεταξύ των πιο ισχνά κεφαλαιοποιημένων τραπεζών στον κόσμο, η αναλογία ήταν μόλις 22% σε σύγκριση με το μέσο όρο του 35% και 45% των μεγαλύτερων βρετανικών και αμερικανικών τραπεζών, αντίστοιχα. Ιδού πώς φαίνεται αυτό:
Βέβαια, οι χαμηλότεροι συντελεστές στάθμισης κινδύνου θα μπορούσαν να σημαίνουν ότι οι τράπεζες της Ευρώπης έχουν όντως ασφαλέστερα στοιχεία ενεργητικού. Όμως υπάρχουν πολλά στοιχεία που δείχνουν ότι δεν ισχύει αυτό. Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο εκτιμά ότι οι τράπεζες στην ευρωζώνη κάθονται πάνω σε περισσότερα από 1 τρισ. δολ. επισφαλών δανείων. Επίσης, οι αγορές θέτουν μία πολύ χαμηλότερη αξία σε κάθε ευρώ που βρίσκεται στους ισολογισμούς των ευρωπαϊκών τραπεζών απ ό,τι στο κάθε δολάριο των αμερικανικών τραπεζών.
Ως εκ τούτου είναι καλό να βλέπουμε ότι η Επιτροπή της Βασιλείας για την Τραπεζική Εποπτεία, η οποία περιλαμβάνει ρυθμιστικές αρχές απ’ όλο τον κόσμο, εξετάζει το να θέσει όρια στο πόσο χαμηλά μπορούν να φτάσουν οι συντελεστές στάθμισης κινδύνου -και δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι οι ευρωπαϊκές τράπεζες και οι αξιωματούχοι παραπονιούνται ότι αυτό ισοδυναμεί με μία αύξηση στις κεφαλαιακές απαιτήσεις. Οι ρυθμιστικές αρχές έχουν δίκιο: Η άρνηση δεν είναι τρόπος αντιμετώπισης του κινδύνου.
1. Για να καταστούν συγκρίσιμες οι αμερικάνικες με τις ευρωπαϊκές τράπεζες, χρησιμοποιώ εκτιμήσεις του συνόλου των μη σταθμισμένων στοιχείων ενεργητικού σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Πληροφόρησης που έφτιαξε ο Thomas Hoenig,αντιπρόεδρος της Federal Deposit Insurance Co
